Dubaj – język i podstawowe zwroty
Językiem używanym w Dubaju jest język arabski. W użyciu jest tu dialekt wschodni tego języka – zwany po arabsku lahdża chalidżija, a po angielsku Gulf Arabic („arabski zatokowy”).
Mówią nim mieszkańcy krajów arabskich położonych nad Zatoką Perską.
Dubaj | Językiem używanym w Dubaju jest arabski (Locals in Dubai by David Lisbona na licencji CC BY 2.0)
Choć w Dubaju bez problemu porozumiemy się po angielsku, a rdzenni Emiratczycy stanowią w swym kraju mniejszość, warto poznać kilka podstawowych zwrotów po arabsku, które zawsze będą mile widziane przez Arabów.
Dialekt wschodni jest bliski standardowemu arabskiemu; ma jednak nieco uproszczoną gramatykę, występują pewnie różnice w wymowie (spowodowane m.in. wpływami wymowy beduińskiej) i w słownictwie. Odmiana ta charakteryzuje się występowaniem zapożyczeń z języka perskiego.
Alfabet arabski
Alfabet arabski ma 28 liter. Większość spośród liter ma cztery postaci (izolowaną, początkową, środkową i końcową), nieznacznie różniące się od siebie. Litery ا , د, ذ, ر, ز, و, ة i ى mają wyłącznie postać izolowaną i końcową.
Samogłoski długie mają reprezentację graficzną w alfabecie. Samogłoski krótkie zwykle nie są w ogóle zapisywane. Czasem dla ułatwienia stosuje się wokalizację, czyli znaki nad lub pod daną literą oznaczające samogłoskę, która po niej nastąpi.
Alfabetem arabskim pisze się od prawej do lewej strony.
Dubaj | Rozmowy biznesowe (Cognizant Quality Engineering & Assurance Summit - Dubai by Cognizant Technology Solutions na licencji CC BY-SA 2.0)
Alfabet arabski z polską transkrypcją przedstawia się następująco:
ا (a) ب (b) ت (t) ث (s/t) ج (dż) ح (h) خ (h gardłowe) د (d) ذ (z) ر (r) ز (z) س (s) ش (sz) ص (s’) ض (d’) ط (t’) ظ (z) ع (spółgłoska szczelinowa gardłowa, bliska dźwięcznemu „h”, w transkrypcji ‘ ) غ (gh) ف (f) ق („q” w arabskim klasycznym, we wschodnim dialekcie – „g”) ك („k” w arabskim klasycznym, we wschodnim dialekcie – „cz”) ل (l) م (m) ن (n) ه (h) و (w lub u) ي (j lub i) ة (t lub nieme) ى (a).
Liczebniki
٠ – 0 ١ – 1 – Wahed ٢ – 2 – Etneen ٣ – 3 – Talata ٤ – 4 – Arbaa ٥ – 5 – Khamsa ٦ – 6 – Seta ٧ – 7 – Sabaa ٨ – 8 – Tamanya ٩ – 9 – Tesaa ١٠ – 10 – Ashara
Zaimki osobowe
Ja – Anaa Ty (męskie) – Inta Ty (żeńskie) – Inti On – Huwwa Ona – Hijja My – Ihna Wy – Intu Oni – Hum
Dubaj | Pogawędka (Dubai 2007 040 by Sy Clark na licencji CC BY 2.0)
Podstawowe słówka i zwroty
Powitania i pożegnania
Tradycyjne powitanie arabskie – As-salaam ‘alaykum (odpowiadamy: Wa ‘alaykum as-salaam) Dzień dobry – Sabaah il-chejr (odpowiadamy: Sabaah in-noor) Dobry wieczór – Masaa al-chejr (odpowiadamy: Masaa in-noor) Cześć – Ja hala/Marhabaa Cześć/witam – Ahlan wa sahlan Do widzenia – Ma’a al-salama Do zobaczenia/na razie – Salaam Dobranoc – Tesbah ala chejr
Przedstawianie się
Jak się nazywasz? – Szu ismik (do mężczyzny)? Szu ismicz (do kobiety)? Szu ismikum?; występuje też „Ma howa esmok” Nazywam się (X) – Ana ismi X Miło mi poznać – Saieed be maareftaak (odpowiedź: Wa ana ajdan) Skąd pochodzisz? – Min aj baladen ant? Jestem z Polski – Ana min Polanda
Inne zwroty grzecznościowe
Proszę (o coś) – Min fadhlak/fadhlik (dosłownie: z łaski twojej) Proszę (oferowanie czegoś – „here you are”) - Tafaddal Dziękuję – Szokran (szukran) lakk Przepraszam (sorry) – ‘Afwan Przepraszam (excuse me) – Law samaht/Ozran Jak się masz? – Szluunik? (do mężczyzny) Szluunicz? (do kobiety) Szluunkum? (forma mnoga) lub Czajf Haalik/Haalicz/Haalkum? Co słychać? – Szu chbarik/chbaricz/chbarkum? Mam się dobrze - Ana bekhair/ Bicheyr wi l-Hamd lillaa.
Na ulicy
Hotel – Fondoq Przepraszam, gdzie jest hotel X? – Law samaht, ayna fondoq X Lotnisko – Mattaar Przystanek autobusowy – Mahatet al hafelaat Dworzec autobusowy – Mawqif al hafelaat Samochód – Arabiyya Restauracja – Mat-taam Szpital – Mostaszfa Apteka – Saydaleya Komisariat policji – Al-Szortta Proszę iść prosto – Seeda Proszę skręcić w prawo – Rooh yameen Proszę skręcić w lewo – Rooh yasaar
Dubaj | Warto poznać kilka podstawowych zwrotów po arabsku – jest to zawsze mile widziane przez miejscowych (Dhow-man by Nico Crisafulli na licencji CC BY 2.0)
Inne przydatne słowa i zwroty
Tak – Naam Nie – Laa OK – Hassanan Przepraszam, nie mówię po arabsku – Ana assef, ana la atakalamo al Arabia Nie rozumiem – Ana la afhamok Przepraszam, czy mógłby mi Pan pomóc? – Men Fadlek, momken tosaedoney? Czy mógłby Pan powtórzyć? – Hal youmkenoka an toyeed? Jaką masz pracę? – Szinhu szughlak? (odpowiedź: Szughli…) W jakiej cenie…? – Bi-cham arzan ? Samolot – Tayyaara Paszport – Jawaaz is-safar Wyjście – Machraj Wejście – Madchal Podpis – Tawgii’ Narodowość – Jinsiyya