Sopa de Pedra, czyli zupa z... kamienia
Ostatnia aktualizacja:
Template Astra
Przepis i kontekst kulinarny
Template kulinarny dla Portugalia powinien laczyc instrukcje gotowania z tlem kulturowym oraz praktycznymi tipami.
- Skladniki i kroki przygotowania w stalych sekcjach
- Tipy wykonania i warianty
- Sekcja podania i powiazane smaki regionu
Przygotowanie
- Sprawdz skladniki i mise en place przed startem.
- Pilnuj kolejnosci krokow i czasu obrobki.
Podanie
- Dobierz dodatki i warianty serwowania.
- Zachowaj tipy dla kolejnych podejsc.
Powiazane szablony dla tego kraju
Sztuka kulinarna Portugalii jest w dużym stopniu oparta na zupach. Stanowią one ważny i lubiany element portugalskiej kuchni.
Spośród wielu pysznych, wymyślnych, czasem „kolorowych” zup, jak np. zupa zielona caldo verde, na szczególną uwagę zasługuje tzw. zupa z kamienia. To ciekawa pozycja w portugalskich menu. Tym ciekawsza, że wiąże się z nią pewna legenda…

Portugalia | Powodzenie zupy z kamienia związane jest z pewną legendą… (My Soup by James Kim na licencji CC BY-SA 2.0)
W samym sercu regionu Ribatejo, w miasteczku Almeirim, znajduje się restauracja „O Toucinho”, której tradycyjnym daniem serwowanym od lat jest właśnie zupa z kamienia – Sopa de Pedra. Dlaczego? Rodzinę późniejszych uznanych restauratorów odwiedził bowiem niegdyś pewien mnich…
Głodny i zmęczony człowiek zapukawszy do drzwi pewnego portugalskiego domostwa, wskazał mieszkańcom trzymany w ręku kamień i zapytał nieśmiało, czy mógłby ugotować z owego kamienia zupę… Zaintrygowani gospodarze zgodzili się. Zaprosili wędrowca do kuchni i z ciekawością obserwowali osobliwe gotowanie. Mnich umył swój kamień, następnie wrzucił go do garnka z wodą, a żeby nieco ulepszyć smak zupy poprosił panią domu o odrobinę oliwy. Następnie o trochę mięsa, ziemniaków, grochu, a także o szczyptę kolendry i innych przypraw.
Kiedy pyszna, aromatyczna zupa była już gotowa, mnich zjadł ją ekspresowo i z wielkim smakiem, na dnie pozostawiając tylko kamień. „Co teraz z tym kamieniem?”, dopytywali się gospodarze. „Dzięki niemu znowu zjem do syta w progach jakichś miłych ludzi…” – odpowiedział wędrowiec.
Ta przypowieść rozsławiła Sopa de Pedra, która z powodzeniem jest serwowana do dziś. Smaczna, sycąca zupa “z kamienia” cieszy się wielkim uznaniem, była nawet jednym z finalistów “7 cudów gastronomii w Portugalii”.

Portugalia | Legenda opowiada o wędrowcu, który stanął u progu pewnego portugalskiego domu z kamieniem w dłoni i zapytał, czy może ugotować sobie z niego zupę (Heart In Hand by Joe Chavez na licencji CC BY-ND 2.0)
Zupa z kamienia (Sopa de Pedra) – prosty przepis
Wariant 1 (nieco odważny i ryzykowny, ale jakże bliski tradycji)
Znajdź duży kamień i udaj się na spacer po okolicy.
Wariant 2
Sopa de Pedra to wspaniała zupa, bowiem – praktycznie rzecz ujmując – można do niej wrzucić wszystko, co tylko ma się w lodówce lub co podpowie wyobraźnia. Jeśli jednak nie lubicie eksperymentować i preferujecie sprawdzone receptury, proponujemy wariant 3.
Wariant 3
Składniki:
- 2 łyżki oliwy z oliwek
- Wędzona szynka (może być też kiełbasa) i plasterki wędzonego boczku
- Kilka ziemniaków
- 2 pomidory
- Kilka marchewek
- Seler
- Cebula
- Liść laurowy
- Sól, pieprz, słodka papryka i oczywiście kolendra
- Czerwona fasolka z puszki (ewentualnie fasolka szparagowa lub groch)
- Makaron (opcjonalnie)
Wykonanie:
Tradycyjnie przygotowujemy bulion z włoszczyzny na mięsku lub kostce rosołowej (wedle uznania). Następnie dokładamy kolejne składniki: ziemniaki, pokrojoną wędzoną szynkę i boczek, przekrojoną na pół cebulę i ząbki czosnku (te dwa ostatnie składniki na końcu wyjmujemy z garnka). Czerwoną fasolkę najlepiej wsypać na ostanie 5 minut gotowania. Pomidory obieramy ze skórki, ich miąższ wyciskamy, a pozostałe części kroimy w kostkę i również dodajemy do zupy. Jedni preferują Sopa de Pedra z makaronem – dodajemy go wtedy na końcu, inni wolą ją zmiksować, aby była bardziej gęsta. Całość uwieńczamy posiekaną kolendrą.

Portugalia | Sopa de Pedra to gęsta, sycąca zupa z dużą ilością mięsa i różnych rodzajów warzyw, w tym: ziemniaków, marchwi, fasoli i pomidorów (by Robert Grant © All rights reserved)
Przepis
Sopa de Pedra, czyli zupa z... kamienia
Legendarna zupa z kamienia z regionu Ribatejo
Składniki
Mięso i wędliny
- 200 g wędzonej kiełbasy (chouriço lub inna)
- 100 g wędzonego boczku w plastrach
Warzywa
- 4 średnie ziemniaki, pokrojone w kostkę
- 2 dojrzałe pomidory, obrane i pokrojone w kostkę
- 3 marchewki, pokrojone w talarki
- 1 łodyga selera naciowego, pokrojona
- 1 cebula
- 4 ząbki czosnku
Fasola i przyprawy
- 1 puszka czerwonej fasoli (400 g)
- 1 liść laurowy
- Sól, pieprz, słodka papryka do smaku
- Opcjonalnie: garść makaronu ditalini lub risoni
Do wykończenia
- 2 łyżki oliwy z oliwek
- Świeża kolendra lub natka pietruszki do dekoracji
Sposób przygotowania
Bulion bazowy
W dużym garnku rozgrzej oliwę, podsmaż boczek i kiełbasę pokrojoną w talarki przez 3–4 minuty aż się lekko przyrumienią. Dodaj cebulę połówkami i czosnek. Zalej 1,5 litra wody, dodaj liść laurowy i gotuj na małym ogniu 10 minut.
Dodawanie składników
Wrzuć pokrojone ziemniaki, marchewkę i selera. Gotuj 15 minut na średnim ogniu, aż warzywa zaczną mięknąć.
Finalizacja
Dodaj pokrojone pomidory i odsączoną fasolę z puszki. Wymieszaj i gotuj jeszcze 10–12 minut. Jeśli chcesz, dodaj teraz makaron i gotuj do miękkości zgodnie z instrukcją na opakowaniu.
Dopraw solą, pieprzem i słodką papryką do smaku. Podawaj w głębokich miskach, posypaną świeżą kolendrą lub pietruszką, z grubym pieczywem obok.
Oryginalnie podaje się z kamieniem na dnie garnka — legendarny gest gościnności.
Zupa smakuje lepiej po podgrzaniu — przygotuj ją dzień wcześniej.
Podanie
Sopa de Pedra w gliniany garnku, posypana świeżą kolendrą, podana z grubym białym chlebem
- Gruby chleb wiejski
- Czerwone wino alentejo
- Oliwa z oliwek do polania