Muzeum Calouste Gulbenkiana w Lizbonie
Około 4 km na północny zachód od placu Praça do Comércio, na prospekcie Avenida de Berna, znajduje się słynne Museu Calouste Gulbenkian.
Jest to jedno z największych muzeów sztuki Portugalii, w jego zbiorach znajduje się ponad sześć tysięcy dzieł sztuki starożytnej i współczesnej.
Portugalia | Budynek muzeum Calouste Gulbenkiana (Museu Calouste Gulbenkian by Sheila Thomson na licencji CC BY 2.0)
Ostatnia wola Calouste Gulbenkiana
Muzeum zostało stworzone w 1969 roku zgodnie z ostatnią wolą Calouste Gulbenkiana, najbogatszego magnata naftowego połowy XX wieku. Umieszczono tutaj część ogromnej kolekcji malarstwa, rzeźby, wyrobów jubilerskich oraz sztuki użytkowej.
Calouste Gulbenkian (1869-1955), urodzony w Stambule ormiański przedsiębiorca, kolekcjoner i filantrop, znalazł w Portugalii schronienie podczas II. wojny światowej, a potem pozostał i spędził w tym kraju ostatnie 13 lat życia. Swoją unikatową kolekcję ofiarował narodowi portugalskiemu. Rozporządzanie zbiorami powierzono specjalnej fundacji nazwanej jego imieniem. Główna siedziba i biblioteka organizacji znajdują się w budynku muzeum.
Sale muzeum
Sale muzeum są rozmieszczone według zasad chronologicznych i geograficznych, i tworzą dwa niezależne kierunki zwiedzania. Podążając pierwszym z nich, zwiedzający oglądają dzieła sztuki Starożytnego Egiptu, Grecji, Rzymu, Turcji, Persji, Armenii, Chin, Japonii i innych krajów. Druga trasa poświęcona jest sztuce europejskiej od XVI do XX wieku: malarstwu, rzeźbie, sztuce drukarskiej oraz użytkowej.
W 2001 r. muzeum zostało w pełni wyremontowane i zmodernizowane. Na czas remontu wiele eksponatów wystawiono w New York’s Metropolitan Museum of Art.
Do najcenniejszych eksponatów kolekcji należą: wspaniała złota maska egipskiej mumii, wytworny alabastrowy puchar (2700 lat), seria brązowych kotów i inne bezcenne skarby sali egipskiej, wspaniała kolekcja monet greckich, stara waza ateńska (2400 lat), rzadkie wzory chińskiej porcelany, japońskie ryciny i cenne perskie gobeliny z XVII-XVIII wieku.
W wielkiej Sali Europejskiej (wiele obrazów zostało zakupionych z zbiorów Ermitażu) znajdują się prace Rembrandta, Rubensa, Claude’a Moneta, van Dyck’a, Domenico Ghirlandaio, Renoir’a wraz z francuskimi meblami i tkaninami.
Portugalia | Pomnik Calouste Gulbenkiana przed budynkiem muzeum (Gulbenkian by Sheila Thomson na licencji CC BY 2.0)
W muzeum wystawiony jest też posąg Diany z białego marmuru, wykonany przez francuskiego rzeźbiarza Jean-Antoine Houdon’a, srebrna moneta wykonana przez François-Thomas Germain’a, jubilerskie arcydzieła Rene Lalique’a, uważane za najbardziej unikatowe w świecie.
Na terenie muzeum znajduje się Centrum Sztuki Współczesnej (oficjalna i pełna nazwa to: Centro de Arte Moderna Jose de Azeredo Perdigăo). Na dwóch piętrach wystawione są prace współczesnych portugalskich i zagranicznych artystów. Z ważniejszych rodzimych, prezentowanych tu artystów, należy wymienić Paula Rego, Almada Negreiros i Souza Cardoso, natomiast wśród Brytyjczyków wyróżniają się prace Davida Hockney’a, Anthony Gormley’a i Billa Woodrow. Godne uwagi są także rzeźby Henry Moore’a wystawione w ogrodzie muzeum. Wystawa sztuki współczesnej zawiera nie tylko obrazy, szkice i rysunki, ale także formy przestrzenne, jak rzeźby, płaskorzeźby, oraz różnego rodzaju nowoczesne instalacje.
Muzeum Gulbenkiana organizuje też koncerty i recitale w holu Biblioteki, o godzinie 12.00, w wiele niedziel w ciągu całego roku (wstęp wolny).
Portugalia | Pochodząca z 1531 roku Figura św. Marcina, muzeum Calouste Gulbenkiana (No. 86h, Museum Calouste Gulbenkian (Lisbon), page 253, “1000 Places To See Before You Die.” by Bruce Tuten na licencji CC BY 2.0)